Telefon
+48 663 830 517

Adopcja małoletniego dziecka

Przez przysposobienie (adopcję, usynowienie) należy rozumieć powstały z woli osób zainteresowanych taki stosunek prawny, jaki istnieje między rodzicami a dzieckiem.

Podstawową funkcją adopcji jest zapewnienie dziecku pozbawionemu środowiska rodzinnego normalnych, rodzinnych warunków rozwoju. Stąd istotne jest, aby w psychice dziecka, które ma być adoptowane, wytworzyła się więź uczuciowa i rodzinna z przysposabiającym.

Przysposobić można wyłącznie osobę małoletnią i tylko dla jej dobra. Wymaganie małoletniości powinno być spełnione w dniu złożenia wniosku o przysposobienie. Natomiast postanowienie o przysposobieniu może zostać wydane już po uzyskaniu przez dziecko pełnoletności.

Osoba przysposabiająca powinna spełniać odpowiednie wymagania, którymi są: pełna zdolność do czynności prawnych, posiadanie odpowiednich kwalifikacji, posiadanie opinii kwalifikacyjnej oraz świadectwa ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny oraz odpowiednia różnica wieku między przysposabiającym a przysposobionym. Tutaj przyjmuje się, że odpowiednia różnica wieku między tymi osobami to minimum 15 bądź 18 lat.

Jeżeli adoptowane ma być dziecko, które ukończyło 13 lat, to zasadniczo do przysposobienia potrzebna jest zgoda dziecka. Ponadto, do przysposobienia potrzebna jest zgoda rodziców przysposabianego, chyba że zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. W każdym wypadku przysposobienia, zgoda rodziców na adopcję nie może być wyrażona wcześniej, niż po upływie sześciu tygodni od urodzenia się dziecka. Chodzi o to, aby decyzja o adopcji była rozważna i przemyślana oraz oderwana od przebiegu porodu.

Wspólnie przysposobić mogą wyłącznie małżonkowie. Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka na przysposobionym. Jednakże, jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, wówczas władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

Inaczej wygląda sytuacja, kiedy partner pozostający w konkubinacie zamierza adoptować dziecko swojej partnerki, zaś naturalny ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej. W przypadku wyrażenia przez matkę dziecka zgody na adopcję, zostaje ona pozbawiona praw i obowiązków wobec dziecka, a te uprawnienia i obowiązki przechodzą na jej konkubenta. Orzeczenie o przysposobieniu ponadto pociąga za sobą wygaśnięcie względem małoletniego dziecka obowiązków jego naturalnego ojca. W takiej sytuacji, jeżeli adopcja ma nastąpić przed zawarciem związku małżeńskiego przez konkubentów, sąd powinien uprzedzić matkę dziecka, że wyrażenie przez nią zgody na przysposobienie spowoduje utratę przez nią władzy rodzicielskiej nad dzieckiem i przejście tej władzy na konkubenta.

Zasadniczym skutkiem przysposobienia jest ustanie władzy rodzicielskiej naturalnych rodziców. Wzgląd na dobro dziecka nakazuje przyjąć, że na skutek adopcji rodzicom naturalnym nie przysługuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem. Adoptowane dziecko otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli zostało przysposobione przez małżonków wspólnie albo jeżeli jedno z nich przysposobiło dziecko drugiego – otrzymuje nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa. Na wniosek przysposabiającego sad opiekuńczy może w orzeczeniu o przysposobieniu zmienić imię albo imiona przysposobionego. Wniosek taki sąd uwzględni, jeżeli uzna, że jest on zgodny z dobrem dziecka. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany imienia potrzebna jest jego zgoda.