Telefon
+48 663 830 517

Dział spadku

Majątek spadkowy odziedziczony przez kilku spadkobierców można podzielić między wszystkimi uprawnionymi.  Aby osiągnąć ten cel właściwe jest postępowanie o dział spadku.

Sądowy dział spadku to kolejne zagadnienie – po opisywanym stwierdzeniu nabycia spadku i zachowku – z jakim w praktyce przyjdzie się zmierzyć niemal każdemu z nas. Dział spadku może mieć miejsce wtedy, gdy zmarły pozostawił majątek, który został odziedziczony przez kilku spadkobierców. Pomiędzy spadkobiercami powstaje wówczas węzeł współwłasności. Aby go rozwiązać koniecznym jest zainicjowanie sprawy o dział spadku. Praktyczny walor działu spadku jest znaczny. Zlikwidowanie współwłasności, która powstaje z tytułu spadkobrania, eliminuje konieczność podejmowania wspólnych decyzji dotyczących tej samej masy majątkowej przez wszystkich współwłaścicieli, a tym samym wyklucza potencjalne spory o prawo własności i sposoby jego wykonywania.

Skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Tutaj często pojawiają się problemy dotyczące oszacowania majątku spadowego. Zwykle konieczne staje się zasięgnięcie opinii biegłego rzeczoznawcy. Komplikacje mają miejsce również przy sporze o sposób podziału spadku. Przepisy prawa wyróżniają kilka sposobów działu spadku. Pierwszym z nich jest podział rzeczy w naturze. Drugim sposobem jest przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Ostatnim, najmniej atrakcyjnym sposobem działu spadku jest sprzedaż rzeczy w drodze licytacji publicznej i podział uzyskanej sumy pomiędzy spadkobierców.

Często występującą komplikacją przy dziale spadku jest konieczność wcześniejszego (lub równoczesnego z działem spadku) przeprowadzenia sprawy o podział majątku wspólnego małżonków. Dzieje się tak wówczas, gdy zmarły w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim, w którym panował ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej, a małżonkowie dorobili się majątku wspólnego. W takiej sytuacji w skład spadku po zmarłym wchodzi jego udział w majątku wspólnym. Aby dokonać działu spadku należy uprzednio przeprowadzić postępowanie o podział majątku wspólnego.

Innym problemem przy dziale spadku jest konieczność rozstrzygnięcia dodatkowych sporów między współwłaścicielami. W razie takiej potrzeby, sąd spadku może rozstrzygać spory o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku, jak również spory między współspadkobiercami o to, czy pewien przedmiot należy do spadku.

Kolejną mogącą się pojawić trudnością w postępowaniu działowym jest rozstrzyganie przez sąd o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

Choć w pewnych sytuacjach opisane powyżej zawiłości są nieuniknione, tym niemniej powodują wydłużenie sądowego postępowania o dział spadku.