Telefon
+48 663 830 517

Kiedy sąd może orzec eksmisję byłego małżonka

Małżonek decydujący się na rozwód może zgłosić żądanie, aby sąd nakazał drugiemu małżonkowi eksmisję ze wspólnego  mieszkania. Taką możliwość przewiduje art. 58 § 2 k.r.o. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.

Z powołanego przepisu wynika, że sąd może, ale nie musi, orzec o eksmisji jednego z małżonków.  Jest to fakultatywne i wyjątkowe rozstrzygnięcie sądu, jakie może zapaść w wyroku rozwodowym. Jego wydanie uzależnione jest od złożenia przez jednego z małżonków stosownego żądania, a także od spełnienia przesłanki nakazania eksmisji w postaci rażąco nagannego postępowania współmałżonka, które uniemożliwia wspólne zamieszkanie.
Typowym przykładem rażąco nagannego postępowanie jest znęcanie się fizyczne i psychiczne nad rodziną. Formami fizycznego znęcania się mogą być bicie, kopanie, głodzenie, narażenie na mróz lub nadmierne ciepło. Z kolei znęcanie psychiczne polega na zadawaniu dotkliwych cierpień, które oddziałują szkodliwie przede wszystkim na przeżycia psychiczne człowieka, na jego samopoczucie (np. poniżanie, ubliżanie, wyzywanie). Za znęcanie się psychiczne uznano również sytuację, w której oskarżony umyślnie uśmiercił zwierzęta należące do jego dzieci. W sprawie tej sąd zauważył, że działanie oskarżonego w tej konkretnej sytuacji było podyktowane chęcią sprawienia przykrości członkom rodziny, wyrazem zademonstrowania swej siły.

Innym przykładem rażąco nagannego postępowania, które uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, może być fakt nadużywania alkoholu, organizowanie w mieszkaniu libacji alkoholowych, zakłócanie spokoju czy uniemożliwienie wypoczynku nocnego oraz w ciągu dnia.
Małżonek, który żąda eksmisji współmałżonka, musi udowodnić w sądzie jego rażąco naganne postępowanie, które uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Dowodami mogą być na przykład wyrok skazujący za przestępstwo znęcania się, postanowienie sądu o skierowanie na przymusowe leczenie alkoholowe, dokumenty potwierdzające fakt pobytu w izbie wytrzeźwień, notatka z interwencji Policji, zeznania świadków.
Eksmisja może nastąpić z każdego lokalu, który należy do obojga małżonków lub do małżonka, który żąda eksmisji.  Nie można eksmitować małżonka z mieszkania, które należy do jego majątku osobistego. Nie można orzec również eksmisji małżonka z mieszkania przydzielonego mu w związku z wykonywaniem zawodu (np. w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego).

Przy nakazaniu eksmisji małżonka, sąd orzeka również o uprawnieniu do otrzymania przez niego lokalu socjalnego lub o braku takiego uprawnienia. Sąd bierze tutaj pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z mieszkania przez  eksmitowaną osobę oraz jej szczególną sytuację materialną i rodzinną.

W przypadku, gdy powodem eksmisji jest rażąco naganne postępowanie małżonka, uniemożliwiające wspólne zamieszkanie, sąd może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego. Natomiast względem osób, przeciwko którym zapadł wyrok eksmisyjny z powodu stosowania przemocy w rodzinie, nie stosuje się regulacji ochronnych w postaci obowiązku sądu orzekania o uprawnieniu do lokalu socjalnego oraz zakazu eksmisji „donikąd”  w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie.