Telefon
+48 663 830 517

Kiedy uaktualnić wpis w księdze wieczystej

Wpis w księdze wieczystej nie uaktualni się sam. Nierzadko zapominamy o dokonaniu zmiany w księdze wieczystej, kiedy zakończy się prawomocnie sprawa sądowa na przykład o stwierdzenie nabycia spadku, o dział spadku czy o podział majątku wspólnego byłych małżonków, jeżeli w skład masy spadkowej lub majątku wspólnego wchodzi nieruchomość. W efekcie możliwa jest sytuacja, że w dziale II księgi wieczystej zamiast aktualnego właściciela, wpisany jest nadal poprzedni właściciel.

Zacznijmy od tego, jak zbudowana jest księga wieczysta. Otóż księga wieczysta składa się z czterech działów, z których: pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek, natomiast czwarty dział przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek.

Prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych. Oznacza to, ze wszelkie wnioski o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, zmianę wpisu lub o jego wykreślenie składa się do sądu rejonowego, który prowadzi księgę wieczystą dla danej nieruchomości. Dodać wypada, że dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą bez względu na ilość właścicieli oraz na zmiany dotyczące osoby właściciela, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zasada ta dotyczy nieruchomości gruntowych, budynkowych i lokalowych. W przypadku, gdy nieruchomość stanowi własność kilku osób, wszystkie te osoby ujawniane są w dziale II księgi oraz wpisuje się wysokość ich udziałów ułamkowych lub rodzaj wspólności.

Przepisy prawa nakładają na właściciela obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Chodzi tutaj o to, aby zapewnić zgodność stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Obowiązek ujawnienia swojego prawa własności dotyczy właściciela każdej nieruchomości – gruntowej, budynkowej i lokalowej – oraz jest niezależny od istnienia księgi wieczystej i obejmuje także jej założenie.

W jakich sytuacjach powstaje wskazany wyżej obowiązek właściciela? Typowymi przykładamy są nabycie własności w drodze dziedziczenia, zasiedzenia, uwłaszczenia, odzyskania wywłaszczonej nieruchomości czy uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości w drodze sądowego działu spadku, zniesienia współwłasności czy podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Podsumowując, zakończenie sądowej sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, o dział spadku, zniesienie współwłasności, podział majątku wspólnego małżonków czy o zasiedzenie, aktualizuje obowiązek właściciela dokonania stosownego wpisu własności w księdze wieczystej nieruchomości.

Od powyższej zasady istnieje również wyjątek. Omawiany obowiązek właściciela nie powstaje jedynie w sytuacji, w której do nabycia własności dochodzi przez czynność prawną podjętą przed notariuszem, wtedy bowiem obowiązek taki obciąża notariusza (np. umowa sprzedaży, darowizny, umowa o dożywocie).

Brak aktywności właściciela lub jego opieszałość może skutkować nawet odpowiedzialnością odszkodowawczą, jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa własności w księdze wieczystej.

Pamiętajmy więc o tym, aby zadbać o aktualizację wpisów własności w księdze wieczystej.