Telefon
+48 663 830 517

Niewykonywanie kontaktów z dzieckiem

W sprawach rodzinnych niejednokrotnie sąd rozstrzyga o sposobie utrzymywanie kontaktów z dzieckiem tego z rodziców, pod  czyją opieką dziecko nie pozostaje.

Zasadą prawa rodzinnego jest, że zarówno rodzic jak i dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Prawo do kontaktów istnieje niezależnie od władzy rodzicielskiej. Rodzic, którego władza rodzicielska jest ograniczona lub który jest jej pozbawiony, ma co do zasady prawo do utrzymywania z dzieckiem kontaktów.

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość (np. telefon) w tym ze środków komunikacji elektronicznej (np. Skype, e-mail).

Począwszy od 13.08.2011 r. nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego  wprowadziła nowe postępowanie opiekuńcze, w którym rozpoznawane są sprawy dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem.

Istota tego postępowania jest zmotywowanie stron (najczęściej rodziców) do wykonywania obowiązków w przedmiocie kontaktów, wynikających z orzeczenia albo ugody zawartej przed sądem lub mediatorem. Ma ono realnie wzmocnić uprawnienia do kontaktów z dzieckiem poprzez zastosowanie dolegliwości finansowej. Postępowanie składa się z dwóch etapów i jest wszczynane wyłącznie na wniosek strony. Sąd nie może inicjować omawianego postępowania z urzędu.

Pierwszy etap to zagrożenie zapłatą kary pieniężnej za każde naruszenie obowiązków dotyczących kontaktów z dzieckiem. Kończy się wydaniem przez sąd postanowienia, na które stronom służy zażalenie. przed wydaniem postanowienia sąd wysłuchuje strony postępowania. I tak, jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia lub ugody w przedmiocie kontaktów, np. nie zezwala na widzenie się dziecka z drugim rodzicem, sąd opiekuńczy zagrozi takiej osobie nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Sąd bierze tutaj pod uwagę sytuację majątkową osoby, której ma zagrozić zapłatą kary pieniężnej.

Tak samo, jeżeli osoba uprawniona do kontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego  kontaktu zakazano, narusza obowiązki w przedmiocie kontaktów z dzieckiem (np. nie stawia się na ustalony termin widzenia), sąd opiekuńczy zagrozi tej osobie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby, pod której opieką dziecko pozostaje.

W tym zakresie prezentowany jest pogląd, że naruszenie obowiązków wynikających z postanowienia w przedmiocie kontaktów musi być przede wszystkim zawinione i istotne, aby możliwe było zagrożenie zapłatą określonej sumy pieniężnej.

Drugi etap sprowadza się do nakazania zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej stosownie do liczby naruszeń. Również ten etap  jest inicjowany wyłącznie na wniosek strony i kończy się wydaniem postanowienia sądu, które jest zaskarżalne zażaleniem. I tutaj sąd przed podjęciem decyzji wysłuchuje strony.

Jeżeli osoba, której są opiekuńczy wcześniej zagroził już nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, nie wypełnia nadal swego obowiązku, sąd opiekuńczy nakazuje jej zapłatę należnej sumy pieniężnej, ustalając jej wysokość stosownie do liczby naruszeń. Prawomocne postanowienie sądu, w którym nakazano zapłatę należnej sumy, jest tytułem wykonawczym bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Może zatem być przymusowo realizowane przez komornika w drodze egzekucji sądowej.

Z powyższego wynika, że nierespektowanie obowiązków w przedmiocie kontaktów z dzieckiem może skutkować nałożeniem sankcji pieniężnej, która w ostateczności może zostać wyegzekwowana przez komornika sądowego.