Telefon
+48 663 830 517

Testament można napisać samodzielnie

Każda świadoma osoba do sporządzenia testamentu potrzebuje dwóch rzeczy: kartki papieru i długopisu albo pióra. Aby sporządzić testament własnoręczny nie jest potrzebna wizyta u notariusza.

Testament to dokument obejmujący ostatnią wolę spadkodawcy, w którym rozporządza on majątkiem na wypadek śmierci.  Jeżeli spadkodawca chce, aby jego majątek po śmierci przypadł konkretnej osobie, niekoniecznie tej, która dziedziczyłaby po nim z ustawy, koniecznie musi sporządzić testament.

Sporządzić i odwołać testament może wyłącznie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, posiadająca tzw. zdolność testowania. Testatorem nie może był małoletni ani osoba ubezwłasnowolniona. Testament może dotyczyć rozporządzenia majątkiem tylko jednej osoby. Dotyczy to także małżonków. Nie mogą oni wspólnie sporządzić testamentu. Testament można sporządzić i odwołać w każdej chwili. Czynności tych nie można dokonać przez przedstawiciela (pełnomocnika). Muszą być podjęte osobiście przez testatora.

Aby doszło do dziedziczenia testamentowego, testament musi być ważny, to znaczy sporządzony w odpowiedniej formie przez osobę zdolną do testowania, mająca wolę testowania oraz nie obarczony żadnymi wadami.

Najprostszą formą testamentu jest testament własnoręczny nazywany holograficznym. Aby taki testament był ważny, spadkodawca musi go w całości własnoręcznie napisać (sporządzić pismem ręcznym), podpisać i opatrzyć datą (dzień, miesiąc, rok).

Wymaganie własnoręczności oznacza, że spisać treść ostatniej woli może wyłącznie osobiście testator i dokonać tego musi pismem ręcznym. Nie będzie ważny testament pretendujący do miana holograficznego, który zostałby sporządzony w postaci podpisanego własnoręcznie wydruku komputerowego. Z tej formy testamentu nie mogą skorzystać osoby niepiśmienne, niemogące pisać (np. z powodów zdrowotnych – sparaliżowane), niewidome.

Testament własnoręczny musi zostać podpisany przez spadkodawcę. Brak w polskim prawie definicji legalnej podpisu. Zdaniem niektórych komentatorów, kompletny podpis pod testamentem powinien zawierać imię, nazwisko i datę urodzenia. Wydaje się, że złożenie podpisu nieczytelnego, co do zasady, nie będzie spełniało wymagania podpisania testamentu własnoręcznego. Prawo nie reguluje miejsca, w którym podpis powinien zostać złożony. W doktrynie zdaje się jednak przeważać stanowisko, że podpis musi być pod rozrządzeniami, a zatem jeśli pod podpisem znajdują się kolejne rozrządzenia, to są one nieważne (dla zachowania ważności powinny zostać ponownie podpisane przez spadkodawcę). Wreszcie trzeba podkreślić, że podpis ma być rezultatem pisania, a zatem nie może zostać poprawnie złożony przy użyciu środków technicznych, np. pieczątki czy faksymile.

Wymaganiem formalnym testamentu własnoręcznego jest opatrzenie go datą. Funkcje pełnione przez datę to ułatwienie zbadania, czy testator w chwili testowania miał zdolność testowania, a także ocena kolejności sporządzania aktów ostatniej woli, gdy spadkodawca pozostawił ich kilka. Prawo nie reguluje formy, w jakiej data powinna zostać sporządzona. Typowe będzie jej wyraźne podanie  przez określenie dnia, miesiąca, roku. Nie ma również regulacji, w którym miejscu dokumentu zawierającego akt ostatniej woli data powinna się znajdować. Prawidłowe i typowe będzie umieszczanie jej u dołu tekstu obok podpisu.

Brak opatrzenia testamentu datą nie zawsze powoduje nieważność aktu ostatniej woli. Brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.